Muhtesib’ten Zabıta’ya, Tüketici Hakları

KÜLTÜR SANAT .

Osmanlı kadısı; mahkeme yargıcı olduğu gibi, aynı zamanda bir noter, şehirdeki vakıfların müfettişi ve belediye başkanıydı.

Şehrin asayişinde görevli zabitler, subaşıları, asesbaşlar ona bağlıydı.

Onları denetlerdi. Onların amiriydi.

Çarşıda esnafı kontrol eden muhtesib dediğimiz memur da Kadı’ya bağlıydı.

Bildiğiniz gibi İslam devletlerinde muhtesiblik mesleği vardı.

Hz. Ömer’le başladığı rivayet edilen, hisbe yani; “iyilikleri emretme kötülüklerden men etme” düsturuyla ortaya çıkan bir meslekti.

Hisbe, Endülüs, Fatımi, Memluklarda olduğu gibi Türk devletlerinde de uygulanmıştır.

Bu düsturun uygulamasını muhtesib denetlerdi.

Öyle herkes de muhtesib olamazdı.

Şartları vardı: Bilgili ve kuvvetli olması.

Öyle ya, hem dürüst olmalı hem de ceza uygulayacağından dolayı güçlü olmalıydı.

Bugün nasıl belediye olan her teşkilatta zabıta birimi olması zorunluysa o zamanda öyleydi.

Kadısı bulunan kazalarda muhtesib’te bulunurdu.

İstanbul’da Galata, Eyüp ve Üsküdar’da bulunurdu.

Reformlarla bugüne geldi…

Tarih süreç içerisinde sosyal alanı derinden etkileyen reformlar yapıldı.

1846’da “Zaptiye Müşireti” adıyla zabıta teşkilatı kuruldu.

1855’de ihtisab Nezareti kaldırıldı.

Zabıta işleri için “kavas”lar tayin edildi.

Tanzimatla Batı etkisi arttı, Fransızlardan örnekle, bugünkü Beyoğlu Belediyesi pilot uygulama belediyesi olarak kuruldu.

Değişiklikler bununla da sınırlı kalmadı, devam etti.

1913’de zabıta işleri Dersaadet Kanunu’yla birlikte polis ve emanet’lere devredildi.

Bundan sonra belediyecilik merkezileşti.

1963’te belediye başkanları seçimle gelmeye başladı.

Belediye içerisinde zabıta, tarihi ve kurumsal bir teşkilat olarak konumlandı.

Muhtesib’ten

Her dönem vardı, her dönem yenilenerek bugünlere ulaştı.

Halk huzuru, sağlığı ve kent düzeni için çalışmalarını sürdürüyor.

Bu asırlık teşkilatın adı son dönemde fazlasıyla duyuluyor.

Çünkü tarihi işlevini bozmadan çağa uygun olarak revize oluyor.

Teşkilat yapısının köklerini bozmadan kurumsallaşıyor.

Yeni birimler kuruyor.

Bu birimlere en uygun örnek İstanbul Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığı’na bağlı Tüketici Hakları Zabıta Amirliği.

Sayın Cumhurbaşkanımızın belediye başkanlığı döneminde kurulmuş.

Serüvenine 1997’de, Tüketici Koordinasyon Bürosu olarak başlamış.

Sağlam temellerine uygun inşası devam etmiş.

Bugün ise, Türkiye, hatta dünyaya örnek başarı grafiği çiziyor.

Anadolu yakasında Kadıköy, Avrupa Yakası’nda Edirnekapı’da bürosu var.

6 ekip 25 personelle dudak uçuklatacak performansa sahip.

14 milyonluk şehirde yüzlerce şikâyete çözüm arıyor, denetim yapıyor, seminerler veriyor.

Okulda, iskelede, AVM’de, meydanlarda, İSMEK’te, denetimlerde…

Her yerde görmek mümkün.

Bu kadar çalışmanın payesini ödüllerle alıyor.

Belediye üst bürokratlarının da desteğiyle, ödül alırken ödül verir konuma gelmiş.

Bu alanda sembol kamu kurumları arasında yerini almış.

15 Mart Tüketiciler Günü’nde ödüller veriyor.

Cem Öğretir akıllarda kalsa da daha çok kişi var, ödül alan.

Kendisi de Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan ödüller alıyor.

Bu alanda öncü ve lider.

Bütün Türkiye belediyelerine örnek oluyor.

Tabletlerle gerçekleştirdiği denetimleri duyduğumda şehrim adına mutlu oldum.

Kurulan entegre sistemle diğer kamu kurumlarıyla işbirliği içerisinde başarılı çalışmalara imza atıyor.

 

Hakkını bilen, bilinçli tüketici olma noktasında büyük gayret gösteriyor.

Son projesi okullara yönelikti.

Bu alanda büyük farkındalık oluşturdu.

Ortaokul ve lise öğrencileri “Çiziyorum, Haklarımı Biliyorum” dedi.

Oldukça güzel karikatürlerle katıldılar.

Çok güzel çizimler vardı.

Hem eğlenip hem öğrenmişler.

İnanıyorum ki, bu yöndeki başarılı çalışmaları devam edecektir.

Gerçekten övgüye değer gördüğüm Tüketici Hakları Zabıta Amiri Sinan Kalender’e, üstlerine ve çalışma arkadaşlarına dikkat çekmek istiyorum.

Azimli ve gayretli çalışmalarından dolayı zabıta teşkilatına teşekkür ediyor ve başarılar diliyorum.

Bu kent bizim, sağlıkla ve huzurla kalın…

 

Görünüm zengin & masaüstü ekranı
Mobile git Muhtesib’ten Zabıta’ya, Tüketici Hakları | Ayhan Çiftçi

Yorumlar

bu köşe yazısı için ne düşünüyorsunuz
Küfür, hakaret vb. yorumları yayınlayamayız.
  • kasım Cuma, 15:03

    Teşekkür ederiz, gerçekten zabıta tarihini böyle bilmiyordum, bence kendilerini anlatamıyorlar.

Site yazarları

Diğerleri

Genç yazarlar

Diğerleri
on5yirmi5.com takip edin
Hakkımızda Künye İletişim Reklam

Kullanım Şartları Yayın İlkeleri Hata Bildir - Görüş Yaz

Copyright © 2008-2019 - Tüm hakları saklıdır.