Türkiye'de Dağların Oluşum Süreci ve Başlıca Dağlar

Yazıcı Görünümü 23.04.2019 23:10:22 -
url
http://www.on5yirmi5.com/haber/egitim/egitim-guncel/230785/turkiyede-daglarin-olusum-sureci-ve-baslica-daglar.html

Dağ, çoğunlukla dik yamaçlı, çevresindeki topraklardan en az 500 metre daha yüksek, yuvarlak ya da sivri tepeleri olan bir kaya kütlesidir. Dağlar tek tek olduğu gibi birbiriyle bağlantılı olarak da dağ zincirleri, sıradağlar ya da dağ kütleleri oluşturur. Zincir, sıradağ ve kütlelerin bir araya gelmesinden dağ sistemleri oluşur.


Türkiye'de Dağların Oluşum Süreci ve Başlıca Dağlar

Dağ, çoğunlukla dik yamaçlı, çevresindeki topraklardan en az 500 metre daha yüksek, yuvarlak ya da sivri tepeleri olan bir kaya kütlesidir. Dağlar tek tek olduğu gibi birbiriyle bağlantılı olarak da dağ zincirleri, sıradağlar ya da dağ kütleleri oluşturur. Zincir, sıradağ ve kütlelerin bir araya gelmesinden dağ sistemleri oluşur.

Türkiye’de dağlar çok geniş bir alan kaplar. Dağ; çevresine göre 500m. Ve daha yüksek kabarıklıklardır. Bazıları tek bulunurken bazıları da sıradağlar şeklindedir.


                                                 Oluşumlarına göre dağlar ikiye ayrılır.

1-Orojenik Hareketlerle Oluşan Dağlar:
Orojenez dağ oluşumu demektir. Yan basınçla sıkışan yerkabuğu plakaları kıvrılarak ya da kırılarak engebe kazanır ve sıradağlar oluşur. Ülkemizde Orojenez iki şekilde görülür.              A) Kıvrılma ile B) Kırılma ile

a) Kıvrım Dağları: Orojenez sonucu esnek tabakalar kıvrılarak yükselir ve sıradağlar oluşturur. Ülkemizdeki dağlar Alp-Himalaya orojenezi sonucu oluşmuştur. Kuzey Anadolu ve Toros Dağları bu şekilde oluşmuştur.
Kıvrılma sonucu yüksekte kalan kubbemsi kısımlara Antiklinal, alçakta kalan çanaksı yapıya ise Senklinal denir. Bu oluşumda da bazen kırılmalar dolayısıyla senklinaller boyunca fay hatları oluşabilir. Ülkemizi K.Anadolu

b) Kırık Dağları: Orojenez sonucu sert tabakalar kıvrılmaz kırılır. Böylece yükselen kısımlar (Horst) sıradağları oluştururken, Alçalan kısımlar Çöküntü ovalarını (Graben) oluştururlar. Horst ve Grabenler arasında ise kırıklar (Fay Hatları) bulunur. Bu yüzden buralar hem deprem alanlarıdır hem de kaplıca kaynaklarının sık görüldüğü yerlerdir. Ege bölgesinde kıyıya dik uzanan dağlar bu şekilde oluşmuşlardır.

2- Volkanizma ile Oluşan Dağlar:
Yerin derinliklerindeki magmanın yerkabuğunun zayıf ve çatlak kısımlarından yer üstüne çıkmasıyla oluşan genelde tek dağlardan ibaret olan dağlardır.


Not: Volkanik sahalar mineralce zengindir. O yüzden tarım arazileri de çok verimlidir. Ayrıca maden bakımından da zengin alanlardır.

                                                      

 

 

                                                              DAĞ SİTEMLERİ

Yeryüzünde iki büyük dağ sistemi vardır: 
1 - Büyük Okyanus Dağ Sistemi
2 - İspanya'dan Doğu Hint Adaları'na kadar uzanan Akdeniz-Himalaya Dağ Sistemi


Okyanus tabanından yükselen dağ sistemlerinin bazı yüksek tepeleri de adaları oluşturur. Yanardağların dışında dağlar genellikle ırmakların ve buzulların yerkabuğundaki kabartıları yarması ve hareketlendirmesi sonucu oluşmuştur.
Dünyanın en yüksek dağlarından bazıları yanardağlardır. Bunların çoğu sıradağlar ya da yüksek yaylalar üzerindedir. Güney Amerika'daki And Dağları'nda yer alan Cotopaxi (5.948 metre) ve Chimborazo (6.272 metre); Afrika'da Kilimanjaro (5.895 metre) ve Kenya (5.199 metre) yeryüzünün en yüksek yanardağlardır. Cotopaxi aynı zamanda, dün­yadaki etkin yanardağların en yükseğidir. Yeryüzünün en yüksek yanardağ zinciri ise Büyük Okyanus tabanından 9.000 metre yük­selerek Hawaii Adaları'nı oluşturan lav birikintisidir.

 

 

 

                                                   Dağların Ekonomiye Etkileri
Olumlu Etkileri
Kıyı kesimleri iç bölgelerden ayırarak kıyıların yağışlı iç kısımları karasal olmasını sağlamış Bu durum mevsim çeşitliliğine neden olmuştur. Bu durumda tarımsal ürün çeşitliliğine imkân sağlar.
K.A.D.’da gür ormanlar oluşmuştur.
Dağlar akarsuların su deposudur.
Yaban hayatının yaşama alanlarıdır.
Yer altı kaynaklarının temel depo alanlarıdır.
Avcılık, Dağ Sporları ve Kış Turizmine imkân sağlarlar.
Yaylacılık faaliyetleri ile hayvancılığı destekler.
Olumsuz Etkileri
Ulaşımı zorlaştırır. Yol yapım maliyetlerini arttırır.
Heyelanların fazla olduğu yerlerde can ve mal kayıplarına neden olurlar.
Tarım ve Yerleşme alanlarının sınırlanmasına neden olur.


 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE’NİN BÖLGELERE GÖRE DAĞLARI

Akdeniz Bölgesi Dağları:

  • Aladağlar
  • Amanos Dağları
  • Binboğa Dağları
  • Elmalı
  • Sultandağları
  • Tahtalı Dağları
  • Beydağlar
  • Bolkar Dağları
  • Orta Toroslar
  • Samandağı
  • Toroslar

Marmara Bölgesi Dağları:

  • Armutçuk Dağı
  • Biga Dağları
  • Elmacık Dağı
  • Kapıdağ
  • Kazdağı
  • Koru Dağları
  • Samanlı Dağları
  • Uludağ
  • Bolu Dağı
  • Domaniç Dağı
  • Işıklar Dağı
  • Koru Dağı
  • Yıldız Dağları

Ege Bölgesi Dağları:

  • Aydın Dağları
  • Bozdağlar
  • Dilek Dağı
  • Emirdağ
  • Kaz Dağları
  • Madran Dağı
  • Menteşe Dağları
  • Murat Dağları
  • Nif Dağı
  • Sandıklı Dağları
  • Spil Dağı
  • Yunt Dağı

 

Karadeniz Bölgesi Dağları:

  1. Bolu Dağları
  2. Canik Dağları
  3. Giresun Dağları
  4. Ilgaz Dağları
  5. Kaçkar Dağları
  6. Kop Dağları
  7. Akçakoca Dağları
  8. Çimen Dağları
  9. Köroğlu Dağları
  10. Küre Dağları
  11. Mescit Dağları
  12. Rize Dağları
  13. Yalnızçam Dağları
  • İç Anadolu Bölgesi Dağları:
  • Erciyes Dağı
  • Hasan Dağı
  • Hınzır Dağı
  • Karacadağ
  • Karadağ
  • Sündiken Dağı
  • Tecer Dağları
  • Kızıldağ Dağı
  • Melendiz Dağı
  • Sivrihisar Dağı

 

Doğu Anadolu Bölgesi Dağları:

  • Ağrı Dağı
  • Cilo Dağı
  • Çimen Dağları
  • Dumludağ
  • Kızıldağ
  • Kop Dağı
  • Munzur Dağı
  • Allahuekber Dağları
  • Çakmak Dağı, Kısırdağ
  • Kelkit Çoruh Dağı
  • Mercan Dağları
  • Nemrut Dağı
  • Süphan Dağı
  • Yalnızçam Dağları
  • Palandöken Dağları
  • Tendürek Dağı

Güney Doğu Anadolu Bölgesi Dağları:

  • Gâvur Dağları
  • Karacadağ Volkanı
  • Karakaş Dağı
  • Kartal Dağları
  • Keltepe
  • Kollubaba Doruğu
  • Mazı Dağı
  • Nurhak Dağları
  • Raman Dağı

 

TÜRKİYE'DE 3000 M'NİN ÜZERİNDEKİ DAĞLAR VE ZİRVELERİ:

Sıra

Dağ

Rakım (metre)

İl

Coğrafi Bölgesi

1

Ağrı

5137

Ağrı

Doğu Anadolu Bölgesi

2

Cilo

4170

Hakkâri

Doğu Anadolu Bölgesi

3

Süphan

4049

Bitlis

Doğu Anadolu Bölgesi

4

Kaçkar

3932

Rize

Karadeniz Bölgesi

5

Erciyes

3916

Kayseri

İç Anadolu Bölgesi

6

Küçükağrı

3896

Ağrı

Doğu Anadolu Bölgesi

7

Kızılkaya

3767

Niğde

İç Anadolu Bölgesi

8

Aladağlar

3756

Niğde

İç Anadolu Bölgesi

9

Demirkazık

3756

Niğde

İç Anadolu Bölgesi

10

Kaldı Doruğu

3737

Niğde

İç Anadolu Bölgesi

11

Verçenik

3711

Rize

Karadeniz Bölgesi

12

Başet

3684

Van

Doğu Anadolu Bölgesi

13

Tendürek

3660

Ağrı

Doğu Anadolu Bölgesi

14

Bitlis

3634

Bitlis

Doğu Anadolu Bölgesi

15

Artos

3550

Van

Doğu Anadolu Bölgesi

16

Mercan

3549

Erzincan

Doğu Anadolu Bölgesi

17

Keşiş

3549

Erzincan

Doğu Anadolu Bölgesi

18

Medetsiz

3524

Adana

Akdeniz Bölgesi

19

Bolkar

3524

Mersin

Akdeniz Bölgesi

20

Murat

3510

Van

Doğu Anadolu Bölgesi

21

Aydos

3430

Konya

İç Anadolu Bölgesi

22

Karçal

3415

Artvin

Karadeniz Bölgesi

23

Mengene

3412

Van

Doğu Anadolu Bölgesi

24

Kösedağ

3340

Ağrı

Doğu Anadolu Bölgesi

25

Hasan

3268

Aksaray

İç Anadolu Bölgesi

26

Mecit

3239

Erzurum

Doğu Anadolu Bölgesi

27

Yanlızçam

3202

Artvin

Karadeniz Bölgesi

28

Kısırdağ

3197

Kars

Doğu Anadolu Bölgesi

29

Bingöl

3194

Bingöl

Doğu Anadolu Bölgesi

30

Palandöken

3176

Erzurum

Doğu Anadolu Bölgesi

31

Dumanlıdağ

3169

Erzurum

Doğu Anadolu Bölgesi

32

Munzur

3147

Tunceli

Doğu Anadolu Bölgesi

33

Çakırgöl

3082

Trabzon

Karadeniz Bölgesi

34

Nurhak

3081

Kahramanmaraş

Akdeniz Bölgesi

35

Beydağları

3069

Antalya

Akdeniz Bölgesi

36

Nemrut

3050

Adıyaman

Güney Doğu Anadolu

37

Karagölbaşı

3039

Giresun

Karadeniz Bölgesi

38

Kızıldağ

3015

Sivas

İç Anadolu Bölgesi

39

Akdağ(Elmalıdağ)

3014

Antalya

Akdeniz Bölgesi

Türkiyede dağlarTürkiyede dağların oluşumuBaşlıca dağlar

kaynak : on5yirmi5.com
Mobil sayfa : Türkiye'de Dağların Oluşum Süreci ve Başlıca Dağlar mobil ekran
Modern sayfa : Türkiye'de Dağların Oluşum Süreci ve Başlıca Dağlar
Kısa adres : http://www.on5yirmi5.com/230785