Fetih’ten sonra tarihi yarımada

"Bizim kültürümüzde meydan diye bir kavram yoktur. Bizdeki meydan caminin avlusudur, çeşme başıdır. Meydan Avrupalılaşma, Batılılaşmadır."

KÜLTÜR SANAT .
fetih’ten sonra tarihi yarımada

Genç Öncüler Dergisi’nden Zehra Yurdan ve Sena Dağ İstanbul Sit Alanları Alan Yönetim Başkanlığı Şehir Plancısı Yeşim Börek ile Fetih’ten sonra tarihi yarımadayı konuşmuş. Yeşim Börek, şehirleşme iktidar, şehirleşme kültür ilişkilerinden kentsel dokunun değişmesine, gecekondulaşmadan  kentsel dönüşüme kadar bir çok konuyu dile getirmiş konuşmasında. Yetkin bir ağızdan İstanbul’un fetih sonrası şehirleşme ve şehirleşme politikalarını, İstanbul’un şehirleşme kültürü tarihini dinlemek oldukça öğretici, doğrusu keyifli de. Genç Öncüler dergisini ve konuşmayı gerçekleştirenleri kutluyoruz. İşte Genç Öncüler Dergisi’nin Nisan 2017 sayısında yer alan o konuşma…

Genç Öncüler: İstanbul Sit Alanları Alan Yönetim Başkanlığı’nın sorumlu olduğu alanlar hakkında bilgi verir misiniz?

Yeşim Börek: Sorumlu olduğu alan tarihi yarımada. Zeytinburnu ve Eyüp sınırları içinde kalan bir koruma bandı var. Özel bir kurum kurulmasının nedeni Dünya Miras Alanı olması. UNESCO’nun 1985’te Dünya Miras Alanı ilan ettiği dört bölge olan Süleymaniye (hatta şu an içinde bulunduğumuz alan da dünya miras alanının içinde), Zeyrek Mahallesi (Zeyrek Camii ve o eski Türk ahşap evlerinin yoğun olduğu yerler 1985’te daha yoğundu şimdi öyle niteliği çok fazla kalmadı), Sultanahmet Topkapı ve çevresi, Karasurları’nı bilirsiniz, Ayvansaray’dan başlayıp Yedikule’ye kadar sağda ve solda koruma bandını içeren aşağı yukarı 100-300 metreyi bulan bu alanların yönetimi ile ilgileniyor. Ama yönetimden kastım, imar planı üretmek üzerindeki inşaatlara izin vermek ya da ruhsat vermek gibi inşaya yönelik bir yönetim değil, daha çok kurumlar arasında eş güdümü sağlamaktır. Ayrıca Dünya Miras Alanları ile ilgili UNESCO her sene temmuz başında her ülkenin katıldığı toplantılar gerçekleştiriyor ve Alan Başkanlığı olarak bu toplantıları takip ediyoruz. Bu miras alanlarının korunma durumuyla ilgili raporlar yazmak ve yapılan çalışmaları da UNESCO mevzuatıyla yerel mevzuatımız arasında koordinasyonu sağlamak görevimiz.  Daha çok eş güdüm koordinasyon kurulu gibi yoksa bir proje burada yapılacağı zaman Alan Başkanlığı’ndan izin alınmıyor.

Zeyrek

Genç Öncüler: İstanbul’un Fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet’in imar girişimlerini başlattığını biliyoruz. Fetihten sonraki dönüşüm adına başlıca Kanuni dönemi, 1. Dünya savaşı, cumhuriyetin ilanı ve devamında tarihi yarımadada birçok büyük değişimler yaşandı. Bu uzun yolculuğu nasıl okumalıyız?

Yeşim Börek:  Fetihten önce İstanbul dediğimiz Sur’i sultani. Divan yolundan başlayıp ordu caddesinde bir mese yolu var orası temel ana hat. Süleymaniye’de de bir kilise var burası şehrin çeperiydi. Bundan sonrası büyük bostan ve tarım alanlarını oluşturuyor. Her ortaçağ şehirlerinde olduğu gibi en sonda, şehrin kenarlarında romanlar var. Bir miktar Balat, Marmara ve Haliç sahilinde Yahudiler bulunuyor. Tabi balat bir Yahudi, Samatya ve Kadırga da Ermeni azınlık vatandaşlarımızın bulunduğu semtlerdir. Çemberlitaş’a kadar yoğun bir yerleşim alanı oradan Süleymaniye’ye kadar kısmen yerleşim alanı sonrası artık köy, şehir değil. Sulukule’nin Kentsel Dönüşüm Projesi olan alanda, sur diplerinde küçük imalatlar, istenmeyen fakir gruplar gibi şehirle çok ilişkisi kurulmayan tarımla uğraşan insanlar var. Orayı bir kent gibi düşünmeyin bostanlar var bostanın içinde bir ev yapısı var.

Fatih burayı fethettiğinde aslında İstanbul fiziksel olarak çok iyi bir durumda değildi. Çünkü fetihten önce Doğu Roma-Batı Roma savaşları olmuş, Ayasofya yağmalanmış, saray yağmalanmış, hipodrom neredeyse yıkılmak üzere olduğu halde geldiğinde İstanbul’a âşık oluyor. Buraya bir saray inşa ediyor. Ve Anadolu’dan çok hızlı bir şekilde Türk nüfusu getiriyor. Buraya gelenleri bölge bölge yerleştiriyor. Bizans da yarım adanın içini on iki bölgeye ayırmış, Fatih de bu on iki bölge kuralını bozmadan ve daha önceki sosyal doku ve inanç gruplarını çok rahatsız etmeden dengeleri koruyarak çok ciddi bir nüfus getiriyor. İstanbul’un o dönemde aslında ilk göçü, zorunlu ama ilk büyük göçünü yaşıyor. Ve hızlı bir şekilde nüfusu artıyor.

Sonrasında külliyelerin yapımı başlıyor. Fatih Sultan Mehmet ilk olarak Fatih Camii’ni inşa ediyor ama Fatih Camii o günün ölçeğinde şehrin dışında kalıyor, amacı şehri oraya kadar büyütmek ve gelen Türk nüfusunu yerleştireceği boş alanları planlayarak külliye yaptırmak. Külliye demek hastane demek, medrese ve okul demek. Tabi etrafına hızlıca mahalleler oluşturuyor. Birde klasik Osmanlı mahalle ölçeği; mescit, sıbyan mektebi, çeşmeler her mahallenin olmazsa olmazıdır. Yani daha çok mahalle odaklarını oluşturmaya başlıyor. Onun döneminde yapılan mescit sayısını bilmiyorum ama ulaşılmaz bilgiler değil.

/

Fatih Camii

İlk Fatih Camisi’yle başlayan külliye yapımı sonrasında Yavuz Sultan Selim, Mihrimah Sultan gibi büyük külliyelerle o dokuyu iyice yerleştiriyorlar. Ama Haliç bölgesi özellikle Fener ve Balat hem Patrikhane’den dolayı bir Rum nüfusa sahip, Patrikhane’den sonra Ayvansaray’a kadar da Yahudi nüfusa sahip bir alandır.  Zaten taş yapıların yoğun olduğu bölgeler gayrimüslim mimarisidir. Kadırga ve Samatya’da taş yapılar vardır ama Süleymaniye’ye baktığınızda yapılar ahşaptır. Sofular ve Zeyrek Türk mahallesidir ve bir de o zamanı düşündüğümüzde bırakın sosyal olarak ayrışmayı mimari olarak da ayrışmış durumdalar.

İlk yaptığı işlerden birisi kilise ve cami yaptırmak. En büyüğü Ayasofya, çok simgeseldir. Cami ihtiyacı çok çabuk giderilebilir İslam coğrafyasında, ya da mescit kurmak zor bir şey değil çünkü İslam’da anıtsal yapıya ihtiyaç yoktur. Ayasofya’nın özelliği sembolik olması ve Hıristiyanlar için kutsal olmasıdır. Roma’nın simgesi olduğundan burası artık İslam toprağı diyor. Kalenderhane Cami, Zeyrek Cami, Fenari İsa Cami (Vatan Caddesi üzerinde), İmrahor Cami (Yedikule taraflarında) bunların hepsi kiliseden dönme yapılardır.

İkinci olarak yaptığı işler büyük bir nüfus getirerek sosyolojiyi değiştirmesi oluyor. Ve şehri Surlara kadar yayan bir politika uyguluyor. Bu politika 19. yüzyılın sonlarına kadar gayet düzgün bir şekilde yürütülmüş. Birbirine çok saygılı bir mimari var. Sosyolojik olarak mimari eserlerin kuralları var. Mesela çok klasiktir; Haliç’e bakan sırtlarda birbirinin rüzgârını kesecek yükseklikte binalar yapamazsın. Hiçbir Gayrimüslim binası bir Müslüman’ın binasından daha yüksek olamaz. Önce yazılı olmayan sonra yazılı hale gelen iyi bir mimari nizamnamesi var. 

Avrupa’ya gittiğinizde, her tarihi Avrupa şehrinin bir meydanı vardır. Eğer o meydan kilise etrafındaysa, şehir kurulduğunda şehrin iktidarı ve gücü kiliseye aittir anlamına gelir. Eğer meydan belediye veya yönetimle ilgili bir binanın etrafındaysa, kurulan iktidar seküler idareye aittir. Şehir, iktidar savaşlarının yapıldığı yerdir. Mekânın siyasetle çok ilgisi vardır. Kim güçlüyse mekâna o damgasını vurur. O yüzden Fatih bunu çok iyi bilirdi, çünkü Roma, Fars, İran İmparatorluğu’nun tarihini okumuş ve içselleştirmiş biri olduğundan iktidarı elde etmenin ilk yolu mekâna hükmetmek olduğunu bilen biriydi.

İktidar 19. yüzyıl sonlarına kadar padişah olduğu için iktidarla ilgili sorun olmadığından, imar politikasıyla da ilgili sorun oluşmuyor. Mesela dünyanın ilk finans merkezlerinden Kapalı Çarşı’yı kuruyor, limanları kuruyor, Roma’dan gelen limanları genişletiyor. Süleymaniye Camisi, Yavuz Sultan’ın Yavuz Selim Camisiyle “Evet iktidar benim.” deniliyor. Osmanlının bu konudaki farkı şu: Diğer İmparatorluk devletlerinde saraylar, kiliseyle ya da yönetim kimdeyse yönetim binasıyla çözülür. Bizde ise külliye ile çözülür. Orda yaşayanlara da hizmet eden bir sistematik ile çözülüyor. Osmanlı mekâna hükmetmeyi sosyal politikayla gerçekleştirmiş. Süleymaniye Cami o dönemde çok pahalı bir camiidir ama sadece cami yapıp bırakmıyor hızlıca ona hizmet edecek sistematiği kuruyor, medresesini kuruyor. Darülfünun o dönemde İslam dünyasındaki en büyük medreselerden biridir.

19. yüzyılın sonlarına doğru bu düzen bozulmaya başlıyor. Sadece iktidarla değil sanayi devrimi gibi bir mesele ortaya çıkıyor. Geleneksel yaşam biçimi, geleneksel yönetim ve ticaret biçimi değişiyor. Mesela Kapalı Çarşı’nın finans merkezi yeni dönem finans sistemi merkezine uymuyor. Çünkü diğer tarafta emanet var, kasa var, kişisel güven sistematiği var. Hızlıca Beyoğlu bankalar caddesi kuruluyor, limanlar Anadolu yakasına geçiyor. Yavaş yavaş sanayi devrimine ayak uydurma dönemi başlıyor. Çünkü burası tarım toplumu, bütün sistem limanlardan tarım ürünleri getirerek ticaret yapmak.  Tabi sonrasında fabrikalar kuruluyor, ticaret yapılan materyaller değişiyor, ticaret yolları değişiyor. Buranın klasik sokak dokusu artık kayboluyor çünkü araç geliyor araca uygun şehir yok, atlı arabayla işler çözülmüyor artık banka kuracaksın ahşap binayla banka kurulmuyor.  

Sonrasında Süleymaniye külliyesi çok büyük bir yozlaşmayla çöküyor. Bu binalar vakıfların elinde boşalmış bir sürü ev olarak kalıyor. Bunu sadece Süleymaniye için değil Fatih için söylüyorum, sosyal doku tamamıyla değişiyor. Bekâr evleri tarih boyunca var ama Unkapanı Haliç kıyısı, Tahtakale çevresinde bekâr evleri çoğalmaya başlıyor.  

Genç Öncüler: Osmanlının yoğun olarak hissedildiği mekânlardan uzaklaşmak Batılılaşmaya adım atmak olarak görülüyor diyebilir miyiz?

Yeşim Börek: Tabi, İstanbul payitahtın yeri. Artık Osmanlı demek, geçmiş demek. Yeni bir ulus devleti kuruyorsunuz. Tabi savaş dünyanın her yerinde yeni bir kimlik oluşturuyordu.  Bu dünyanın her yerinde böyle olmuştur. Çünkü sanayi devriminden sonra fabrikaya yakın olmak önemli, merkeze yakın olmak değil. Bir tüccar için limana yakın olmak önemli oluyor tarihi merkez kavramı önemini yitiriyor.

Genç Öncüler: Günümüzde yozlaştırılan içi boşaltılan vakıf geleneği ile karşı karşıyayız. Osmanlı’da vakıf kültürü nasıldı ve Cumhuriyet döneminde bu sistem nasıl yok edildi?

Yeşim Börek: Vakıf sisteminde hayrat ve akar diye iki kavram vardır. Hayrat; cami medrese gibi binalardır. Akar; bunların bakımını, yaşamasını sağlayan ticarettir. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün yaptığı ilk iş, bu akarları satışa çıkarmak oldu. Artık özel mülkiyet koruma kavramı ortadan kalkmış oldu. Yarımadanın çökmesinin en önemli sebebi vakıf sisteminin çökmesidir. Çünkü evlerin çoğunluğu vakıflara aittir, vakıf sistemi çöktüğü anda bu evlerin bakımı biter; mekteplerin, çarşıların finansmanı gider. Süleymaniye’nin kurduğu çarşıdan gelen parayla oradaki öğrencilerin iaşesi, caminin günlük bakımı sağlanırdı. Devlet ekstra para harcamazdı. Ama Cumhuriyet tüm vakıflar sistemini Ankara’ya tek bir sisteme bağladı.

/

Süleymaniye

Genç Öncüler:  Günümüzde Süleymaniye butik otel bölgesine çevrilmek isteniyor. Bu konudaki fikriniz nedir?

Yeşim Börek: Süleymaniye’de otellerin açılmaması için büyük bir çabamız var. Sultanahmet’e dönsün istemiyoruz. Turistlik bölgelerde de yaşam alanları olmalı. Yaşam alanı olarak dizayn edilse insanlar burada yaşar. Bölge tamamen turistlere tahsis edilince halk orayı terk ediyor. Gezeceği yere turistler gereken yerlerde bir kilometre yürümeli. Örneğin yirmi sene önce Topkapı’nın bahçesine otobüsler sokulurdu. Giriş kapısındaki kırıklar hala duruyor.

Genç Öncüler: Osmanlı’nın izlerini silmek için kurgulanan imar yarışmasını kazanan Henry Prost İstanbul’da büyük bir kıyıma imza atmıştır. Henry Prost ile beraber İstanbul’da ne oldu?

Yeşim Börek: 1936 yılında Henry Prost geliyor. En büyük yıkımı Haliç kıyılarını sanayiye açmasıdır. O zamanlar arıtma sistemi olmadığından bütün atıklar Haliç’e atılıyor. Boğaz kıyıları, Kuruçeşme Kömür Depoları hepsi Prost’un İstanbul’a hediyesidir! Atıkların acısını Haliç’te çok sonra yaşadık.

Genç Öncüler: Demokrat Parti döneminden başlayarak günümüze gelirsek kültür mirası üzerinde olan dönüşümü nasıl okuruz? Dönüşümle beraber ne kazandık ne kaybettik?

Yeşim Börek: Menderes zamanında elli dört tane Mimar Sinan eseri yıkılmıştır. Yine Menderes zamanında Fatih Camii Medreseleri de yıkılıyor.  Niye Mimar Sinan yapıları bu kadar önemli? Çünkü Osmanlı “medeniyet” üzerine kurulmuştur. Turgut Cansever “ Bizim ecdadımız bir mekân oluştururken o mekânın ruhunu oluştururdu. Ondan sonra mekânı oluştururdu.” der.

Bizim kültürümüzde meydan diye bir kavram yoktur. Bizdeki meydan caminin avlusudur, çeşme başıdır. Meydan Avrupalılaşma, Batılılaşmadır. Haussmann; Paris merkezini yeniden düzenleyen bir mimardır. Baştan aşağı bir medeniyet kuruyor. Haussmann aslında bir askerdir, devrim sırasında asker geliyor kimseyi yakalayamadıkları için eylem caddede olsun, yanına ikişer tane polis dizip halkı kontrol altına almak için meydan kültürü oluşturuluyor. İktidar-mekân ilişkisi böyle bir şey işte. Sonralarda İMÇ (İstanbul Manifaturacılar Çarşısı) binaları ve karşısına SGK binaları yapılıyor.

Genç Öncüler: Başımızı çevirdiğimiz her bilbordda, açılan her kanalda kentsel dönüşüm reklamını görüyoruz. Kentsel dönüşümün yakın tarih hikâyesini anlatabilir misiniz?

Yeşim Börek: Dönüşüm kavramı ilk kez depremden sonra ortaya çıktı. 1950’den dönüşüme kadar İstanbul’un nüfusu katlanarak artmaya başladı. Gecekondu kavramı ortaya çıktı. İstanbul’un sınırları bambaşka yerlere geldi. 1980-85’e kadar gecekondu kültürü sürdü. Zeytinburnu ile başladı, sonrasında Sarıyer sırtları, Boğaz sırtları, Gültepe, Çeliktepe, Levent tarafları hep gecekondu mahallesi idi. Tamamen kontrol dışı gelişti. Osmanlı’nın “rüzgârını kesme, zarar verme” hikâyesinden “canın ne istiyorsa onu yap” hikâyesine gelindi.

Okmeydanı tarafı Fatih Sultan Mehmet’in kişisel vakıf arazisidir. Bırakın bina yapmayı üzerinden kuş bile geçiremezsiniz. Hiçbir kontrol mekanizması olmadığından tamamıyla iş, arazi mafyası üzerinden yapılıyor. Herkes para veriyor ama parayı devlete vermiyorlar. Kaç katlı yaptığının hiçbir önemi yok zaten gelen derme çatma katlar yapıyor. 1970’lerin Bayındırlık Bakanı da “Bırakın yapsınlar.” diyor, çünkü çözüm üretmiyor. Vakıf arazileri yağmalanıyor, orman arazileri, hazine arazileri yağmalanıyor. İstanbul hiçbir anlamı olmayan bir şehir haline geliyor.

O dönem yarımadada yoğun binalar olduğu için gecekondulaşmayı yaşamıyor. Ama gittikçe sosyal sınıfın derecesi düşüyor. 80 sonrası birer katlı binalar, birer ikişer kat yapılıyor, imar affı getiriliyor. Oy almak için her gelen iktidar imar affı getiriyor, böylelikle dokuz on katlı binalar meydana geliyor. Prost’tan beri yarımadada kırk elli rakımlı bir kavram var. Denizden kırk metreye kadar olan kısmını düşünürsek beş katlı bina yapabilirsin, kırk elli metre arası dört katlı, elli metrenin üstündeyse üç katı aşamazsın. Bunun nedeni İstanbul’un siluetinin bozulmaması.  1936 yılında Prost bu kuralı getirdi.

Eskiden hiçbir binanın çatısı yoktu İstanbul’da, dörtlü filizler bulunurdu tepelerde. Bunun nedeni, ilk seçimde bir kat daha çıkacağım demektir. 1999 depreminden sonra dönüşüm yapılmak istendi. Ama zaten mevcut imar hakkının iki katı bina var. Devletin bunları yıkmaya ne siyasi ne de maddi gücü var. Fatih için konuşalım. Mevcut imar hakkı elli rakımla üç katı yapamazsın, dönüşüm yapmak için adamlara “Bu binayı yık!” demen lazım. Hadi yıktın yerine ne yapacaksın? Beş katlı bina yıkıp üç katlı bina yapacaksın. Beş katlı bina da on tane mülkiyet sahibi var, yüz elli metrekare bir dairede oturuyor, üç katlı binaya inince yetmiş metrekareye iniyor. Ortak iş yapamadığı için bir de bunu müteahhite veriyor. Müteahhit de “Bedavaya yapmayacağım bir katta ben istiyorum.” diyor, böylelikle dönüşüm falan olmuyor.

90’lardan 2000’lere siyaseten çok karışık bir dönemdeyiz. Doğudan ikinci bir zorunlu göç dalgası geliyor. Artık Zeytinburnu sınırlarını aşmış, Sultanbeyli tek parsel üzerinde bir ilçe oluşturmuş. İş olarak kontrol mekanizması çığırından çıkıyor. 2004-2005 kentsel dönüşüm kavramının ortaya çıktığı zamandır. Bu da şu demek: Beş katlı binayı ve yanındaki binaları alıp tek mülkiyet haline getiriyor. Aradaki yolları da işin içine katınca, müteahhit payını verip hepsini yıkıyor; otopark, site haline getiriyor. Şu an dönüşüm her yerde var. Üç kişi bir araya geldiğinde kolaylıkla bir şeyler yapılabiliyor. Ama iş yarımadaya geldiğinde işler değişiyor. Çünkü koruma planı var. Olağanüstü koşullar var. Dokuyu değiştiremezsin, eski eser yüksekliğini aşamazsın ve daha bir sürü ayrıntı... Yenileme kurulları kuruldu. Yenileme kanunları çıkartılarak Sulukule, Tarlabaşı, 360 projesi onaylandı. Tarlabaşı’nda normalde dört katlı cumbalı taş yapılar mevcut, orada sit alanı koruma planı var. 2005 yılında diğer bölgelerde dönüşümü kolaylaştırılan kurallar sit alanlarında da uygulanmaya başlandı.

Fetih’ten

Balat

Genç Öncüler: Kentsel dönüşümün sosyal yapıya etkilerinden bahsedelim. Ne kaybediyoruz?

Yeşim Börek: Bizler sitelerimizde gördüğümüz komşuya “günaydın” dahi demiyoruz. Ölsek ertesi gün işe geç kaldığımız için merak ediliriz. Işığımın açılmaması ya da sabah olduğu halde kapanmaması komşumuzu endişelendirmiyor. Eskiler merak ederdi bir derdi mi var diye. Osmanlı zamanında camın önüne kırmızı çiçek konduğunda seyyar satıcılar sessiz geçerdi. Anlarlardı ki o evde hasta var. Komşuluk kültürünü kentsel dönüşümle kaybettik.

Şu anki kültür mahalle üretmiyor. Örneğin özel sektör eliyle yapılan Piyalepaşa’daki kentsel dönüşüm “Bakkalı, simitçisi, manavıyla İstanbulluların özlemini duyduğu sadelik ve huzuru insanlarla buluşturacak bir projeye imza atacağız!” sloganıyla pazarlanıyor. Devasa binalar ile yaşam stili satılmaya çalışılıyor. Aşağıya bir sokak yapınca komşuluk olacağını sanıyorlar. İnsanlar şehir merkezlerine dönmek istiyor. Konforlu sitelerde sıkıldılar, hayatın olmadığını anladılar.  Şehre gelmen araban yoksa en az bir saatini alıyor. Canınız istediği zaman hayata karışamıyorsunuz. Zenginler yarımadaya geri dönmeye başladı. Zenginler gitmiş fakirler içerde kalmıştı. Şimdilerde “Artık buralar şehrin kıymetli yeri, sizin burada işiniz yok.” diyorlar.

Balat şimdilerde Cihangir’in ilk zamanlarını yaşıyor. Tarih boyunca Balat’ta hiçbir otel yoktu. Orası konut alanı. Kendi iç dinamikleri, mekânı zamanla değiştirilebilir. Sermaye bir dönüşüm sağlayabilir. İnsanlar gelir ve gidebilirler. Şehir yaşayan bir yerdir. Cumhuriyetin başından beri insanlar sürülmüş. Yaşayan bir kent olması için nesillerin aynı ortamda yaşaması lazım. Aidiyet duygusu yok. Sosyal doku yirmi yılda bir değişmiş. Örneğin camilerin etrafını meydanlaştırmak, insanları camiden uzaklaştırır. Otobüsten inip camiye on dakika yürünmez. Cami evlere yakındır. Caminin etrafı meydan olursa cami olmaktan çıkar müzeye döner, turistik alan olur. Ramazanda tercih edilir sadece.  Meydan hastalığımız camilerin etrafını boşaltarak başlamış. Fatih camiinin etrafında binlerce insan yaşıyordu.

Genç Öncüler: Yenileme alanı ilan edilerek zenginler için gasp edilen Sulukule’nin son durumu nedir?

Yeşim Börek: Şu an Sulukule Suriyelilere kiraya verildi.  Bahçeli villa alınabilecek paralarla insanlar oradan ev aldılar zamanında. Buradan gönderilen romanların hepsi yollandıkları evlerden feragat ederek Fatih’e geri döndü. Sokakta yaşayan insanları site hayatına mahkûm edersek yapamazlar. Olmadı da. Hepsi dönerek Karagümrük ve Balat’dan ev kiraladılar. Taksim’de çiçek satan adamın işi saat gece on ikide bitiyor. Taksim’den Taşoluk’a Kayabaşı’na nasıl dönsün? Araziden gönderilen Romanlar surun diğer tarafına geçmiş oldu. Romanlar fetihten önce oradaydı.

Genç Öncüler: Sizi bulmuşken her gün önünden geçtiğimiz Haşim İşcan Geçidi çıkışında İstanbul İlahiyat Fakültesi’ne çıkan kestirme yolda bulunan Hapolieutos Kilisesi kalıntısını sormak istiyorum. Belediyenin dibinde olan bu alan için hiçbir adım atılmamasının nedeni nedir?

Yeşim Börek:  Bizde arkeoloji müze fikri çok oturan bir fikir değil. Aydınlatma düzenleme güvenlik ile oranın sıkıntısı halledilebilir. Açık hava müzesi haline dönüştürülebilir.

Görünüm zengin & masaüstü ekranı
Mobile git Fetih’ten sonra tarihi yarımada

Yorumlar

bu röportaj için ne düşünüyorsunuz
Küfür, hakaret vb. yorumları yayınlayamayız.

Diğer Röportajlar

bunlar da ilgi çekebilir Röportaj Anasayfa
İstanbul fotoğraflarda çok hor kullanılıyor
Görsel Sanatlar

İstanbul fotoğraflarda çok hor kullanılıyor

"Sadece İstanbul’u değil şehrin vatandaşlarını da bu anlamda hor kullanıyoruz maalesef. Artık Süleymaniye sokaklarında para vermeden çekim yapamıyorsunuz. Bizlere de daha kolay geldi küçücük çocuklara sevgisiz yaklaşmak ve her seferinde bunu bir lirayla çözmek. Şimdi o çocuklar bir nesne, eşya olduklarını düşünerek büyüyor maalesef."

YPG’nin olduğu yer güvenli bölge olmaz
Politika

YPG’nin olduğu yer güvenli bölge olmaz

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’un Ankara’da yaptığı temaslarında konuşulanları Brüksel yolunda kendisine eşlik eden gazetecilere anlattı.

İhtilaf ahlakı
İslam

İhtilaf ahlakı

İhtilaf, bir konuda çözüme giderken kullanılan yol ve yöntemlerin ayrı, maksadın ise bir olmasıdır. İslâmi açıdan baktığımızda, iyi niyet sahibi farklı zihinlerin birbirini teşvik etmesi anlamında ihtilaf, hayra vesiledir.

Yalçın Akdoğan: Dünyada lider buhranı Türkiye’de Erdoğan var
Politika

Yalçın Akdoğan: Dünyada lider buhranı Türkiye’de Erdoğan var

"Erdoğan liderliğinin büyüklüğü, rakiplerinin küçüklüğünden kaynaklanmıyor, maruz kaldığı saldırıların büyüklüğünden ve kaydettiği başarıların ihtişamından kaynaklanıyor. Düşmanları büyük, oynanan oyun büyük, geçtiği sınamalar büyük, ama sergilediği liderlik de o oranda büyük…"

on5yirmi5.com takip edin
Hakkımızda Künye İletişim Reklam

Kullanım Şartları Yayın İlkeleri Hata Bildir - Görüş Yaz

Copyright © 2015 - Tüm hakları saklıdır. Yıldızlar Eğitim Organizasyon A.Ş.