twitterfacebook

Garip Akımı

garip akımı
Orhan Veli Kanık'la ilerleyen Garip Akımı, 1940'lardan sonra Türk şiirine farklı bir soluk getirmiştir.

Eski şiire tepki olan Garip akımı 1936’da Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday’ın Varlık dergisinde yayınladıkları ölçüsüz, uyaksız, şairanelikten uzak şiirleriyle başlar. 1911’de bu akımdaki şiirlerini Garip adlı bir kitapta toplarlar. Akım da adını buradan alır. Orhan Veli’nin kitaba yazdığı önsöz bildiri niteliğindedir.


Bu üç şair, vezin ve kafiyeye karşı çıkmış, günlük konuşma dilini şiire uygulamaya çalışmışlardır. Mecaza, süse ve suniliğe karşı çıkıp; yalnızlığa önem verdiler. Halk şiirinin anlatım ve deneyimlerinden faydalandılar. O güne kadar şiirimizde kullanılmayan bir takım sözcükleri kullandılar. Sıradan insanları şiirlerine konu edip yaşama sevinçlerini fazlasıyla şiire yansıtmışlardır. Kaynağını batı şiirinden alan Garip akımı eskiye ait olan her şeyin karşısında olup özellikle şairane söyleyişin karşısında olmuşlardır. O güne kadar "seçkin" bir tür sayılan şiirin her konuda yazılabileceğini savundular.


Yeni akımı özellikle Nurullah Ataç destekler. Bu yeni şiirler birçok genç izleyici bulduğu gibi, dönemin ünlü ozanlarını da etkiler.


Ama üç ozanın birlikteliği uzun sürmez. Kitabın ikinci basımı yalnız Orhan Veli’nin şiirleriyle yayımlanır (1945). Ayrıca Orhan Veli, kitabına “Garip İçin” başlıklı ikinci bir önsöz eklemek gereğini duyar. Nitekim Garip devinimi sonraları, gerek bu nedenle, ama asıl Melih Cevdet ve Oktay Rifat’ı şiiri ayrı bir çizgide sürdürmeleri sonucu Orhan Veli’nin adına bağlanmıştır.


Orhan Veli’nin kendisi de kitabının ikinci basımında sanat anlayışını gözden geçirmek gereğini duyacaktır. Özellikle şiirsel gelenek, biçim konularında daha esnek bir tutuma girmiştir. Nitekim ikinci kitabı Vazgeçemediğim’den (1945) başlayarak şiirini değiştirdiği görülür.

Garip akımı, gerek ilk yıllarında, gerekse sonraları, değişik sanat anlayışlarına bağlı olanlarca değişik biçimlerde değerlendirilmiştir. Geleneğe bağlı olanlar, Orhan Veli ve arkadaşlarını şiiri ayağa düşürmekle suçlarken; toplumcular, Garipçileri, toplumcu şiiri engelleyen, yozlaştırmayı amaçlayan ve küçük burjuva duyarlığını geliştirmeye çalışan bir devinimin başlatıcısı olarak gördüler. Yazın tarihçileri ise, Garip akımını genellikle yeni şiirin başlangıcı saydılar. Bugün de bu tutumların pek değiştiği söylenemez. Ama nesnel bir değerlendirmeyle, Garip deviniminin Türk şiirinin gelişim sürecinde önemli bir yeri olduğunu söylemek gerekmektedir.

yayın : 7 Temmuz 15:46

edebiyat türkiye tarih kitap yazar akım garip

Yorumlarınız
Adınız
ÇOK OKUNANLAR
  • Yağmura yakalanan yurdum insanı

    Yağmura yakalanan yurdum insanı

    Baharın gelişiyle birlikte aniden bastıran kısa süreli yağmurlar, insanlara zor anlar yaşatıyor. Sokakta, caddede, maçta, konserde yakalandıkları yağmurdan buldukları pratik çözümlerle korunmaya çalışan insanlar muhabirlerin gözünden kaçmadı.

  • Türkiye'nin en güzel şelaleleri /

    Türkiye'nin en güzel şelaleleri

    İşte Türkiye'de mutlaka görmeniz gereken birbirinden güzel şelaleler...

  •  Çocuklar kaç saat bilgisayar oyunu oynamalı? /

    Çocuklar kaç saat bilgisayar oyunu oynamalı?

    Uzmanlar uyarıyor! Çocuğunuza bilgisayar yasağı koymayın...

  • Dünya ile ilgili ilginç gerçekler /

    Dünya ile ilgili ilginç gerçekler

    Dünya ile ilgili bu verilere çok şaşıracaksınız...

  • Google'dan büyük yenilik! /

    Google'dan büyük yenilik!

    Google Glass’ı dün satışa çıkaran Google, yeni çılgın projesiyle yine dikkatleri üzerine çekti.

  • Dicle Üniversitesi paralel yapının merkez üssü  /

    Dicle Üniversitesi paralel yapının merkez üssü

    ‘Paralel yapıya hizmet ettiği’ öne sürülen D.Ü. Rektörü Jale Saraç’ın, üniversiteyi Cemaatin merkez üssüne çevirdiğini söyleyen Prof. Ahmet Keleş, “Dicle Üniversitesi paralel devletin Kandili’dir” dedi.

  • Ne yiyeceğinizi TÜBİTAK'a sorun /

    Ne yiyeceğinizi TÜBİTAK'a sorun

    TÜBİTAK, elmadan armuda, domatesten maydanoza 500’den fazla gıdayı 100 bileşen için inceledi. 63 bin veri üretti. Sonuçlar www.turkomp.gov.tr sitesine yüklendi

  • Bakanlıklarda atama rüzgarı /

    Bakanlıklarda atama rüzgarı

    Adalet, Bilim, Sanayi ve Teknoloji, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Çevre ve Şehircilik, Ekonomi, Gençlik ve Spor, Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Gümrük ve Ticaret, Kalkınma ile Maliye bakanlıklarındaki atama kararları Resmi Gazete'de yayımlandı.

  • Dev makineler buradan kontrol ediliyor /

    Dev makineler buradan kontrol ediliyor

    Savaş uçakları/helikopterlerlerinin ya da ticari havayollarına ait uçakların pilot kabinleri her zaman ilgi çekici olmuştur.

ÖZEL DOSYALAR
/Scripts/lib/jquery-2.0.0.min.js