twitterfacebook

Garip Akımı

garip akımı
Orhan Veli Kanık'la ilerleyen Garip Akımı, 1940'lardan sonra Türk şiirine farklı bir soluk getirmiştir.

Eski şiire tepki olan Garip akımı 1936’da Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday’ın Varlık dergisinde yayınladıkları ölçüsüz, uyaksız, şairanelikten uzak şiirleriyle başlar. 1911’de bu akımdaki şiirlerini Garip adlı bir kitapta toplarlar. Akım da adını buradan alır. Orhan Veli’nin kitaba yazdığı önsöz bildiri niteliğindedir.


Bu üç şair, vezin ve kafiyeye karşı çıkmış, günlük konuşma dilini şiire uygulamaya çalışmışlardır. Mecaza, süse ve suniliğe karşı çıkıp; yalnızlığa önem verdiler. Halk şiirinin anlatım ve deneyimlerinden faydalandılar. O güne kadar şiirimizde kullanılmayan bir takım sözcükleri kullandılar. Sıradan insanları şiirlerine konu edip yaşama sevinçlerini fazlasıyla şiire yansıtmışlardır. Kaynağını batı şiirinden alan Garip akımı eskiye ait olan her şeyin karşısında olup özellikle şairane söyleyişin karşısında olmuşlardır. O güne kadar "seçkin" bir tür sayılan şiirin her konuda yazılabileceğini savundular.


Yeni akımı özellikle Nurullah Ataç destekler. Bu yeni şiirler birçok genç izleyici bulduğu gibi, dönemin ünlü ozanlarını da etkiler.


Ama üç ozanın birlikteliği uzun sürmez. Kitabın ikinci basımı yalnız Orhan Veli’nin şiirleriyle yayımlanır (1945). Ayrıca Orhan Veli, kitabına “Garip İçin” başlıklı ikinci bir önsöz eklemek gereğini duyar. Nitekim Garip devinimi sonraları, gerek bu nedenle, ama asıl Melih Cevdet ve Oktay Rifat’ı şiiri ayrı bir çizgide sürdürmeleri sonucu Orhan Veli’nin adına bağlanmıştır.


Orhan Veli’nin kendisi de kitabının ikinci basımında sanat anlayışını gözden geçirmek gereğini duyacaktır. Özellikle şiirsel gelenek, biçim konularında daha esnek bir tutuma girmiştir. Nitekim ikinci kitabı Vazgeçemediğim’den (1945) başlayarak şiirini değiştirdiği görülür.

Garip akımı, gerek ilk yıllarında, gerekse sonraları, değişik sanat anlayışlarına bağlı olanlarca değişik biçimlerde değerlendirilmiştir. Geleneğe bağlı olanlar, Orhan Veli ve arkadaşlarını şiiri ayağa düşürmekle suçlarken; toplumcular, Garipçileri, toplumcu şiiri engelleyen, yozlaştırmayı amaçlayan ve küçük burjuva duyarlığını geliştirmeye çalışan bir devinimin başlatıcısı olarak gördüler. Yazın tarihçileri ise, Garip akımını genellikle yeni şiirin başlangıcı saydılar. Bugün de bu tutumların pek değiştiği söylenemez. Ama nesnel bir değerlendirmeyle, Garip deviniminin Türk şiirinin gelişim sürecinde önemli bir yeri olduğunu söylemek gerekmektedir.

yayın : 7 Temmuz 15:46

edebiyat türkiye tarih kitap yazar akım garip

Yorumlarınız
Adınız
ÇOK OKUNANLAR
  • THY'den ağlatan reklam filmi

    THY'den ağlatan reklam filmi

    Türk Hava Yolları'nın hazırladığı reklam yeni reklam filmi izleyenlerden büyük beğeni topladı.

  • THY'den duygulandıran reklam filmi /

    THY'den duygulandıran reklam filmi

    Türk Hava Yolları'nın hazırladığı reklam yeni reklam filmi izleyenlerden büyük beğeni topladı.

  • Profesyonel bir akademik kadroya sahibiz /

    Profesyonel bir akademik kadroya sahibiz

    Zirve Üniversitesi öğrenci temsilcisi Ahmet Doğan: “Zirve Üniversitesi yenilikçi ve modern eğitim anlayışıyla olaylara farklı perspektiflerle bakabilen, bilginin gücüne inanarak entelektüel insan yetiştirmeyi hedeflemektedir.”

  • "Türkler düşmanımız değil"

    Erdoğan'ın 1915 olaylarına ilişkin açıklaması Ermenileri tatmin etmedi. Sarkisyan, mesaja değinmediği açıklamasında "Türkler düşmanımız değil" dedi.

  • Apple, 18 ayda 24 şirket aldı /

    Apple, 18 ayda 24 şirket aldı

    Son zamanlarda teknoloji sektöründe şirket alımları ile ilgili en fazla haber Google ve Facebook cephesinden geliyor. Ancak Apple da bu alanda oldukça aktif.

  • İnsanları şaşırtan 13 gerçek /

    İnsanları şaşırtan 13 gerçek

    Hayatımız boyunca sürekli iç içe olduğumuz ama farkına varmadığımız birçok gerçek var. Okuyunca çok şaşıracaksınız. İşte o gerçekler...

  • İşte Dünyanın en iyi telefonu! /

    İşte Dünyanın en iyi telefonu!

    "Dünyanın rn iyi telefonu" sloganıyla anılan OnePlus One tanıtıldı.

  • Dünya Kupası maçları hangi kanalda yayınlanacak? /

    Dünya Kupası maçları hangi kanalda yayınlanacak?

    Türkiye Radyo Televizyon Genel Müdürlüğü (TRT), 2014 Dünya Futbol Şampiyonası'nın tüm maçlarını yayınlayacağını ve hiçbir kanalla yayın paylaşımının söz konusu olmadığını bildirdi.

  • "Bu çağrımız ümit ederiz ki karşılığını bulur"

    Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, 1915 olaylarıyla ilgili mesajına ilişkin, "Tarih siyah ve beyazlardan oluşmaz. Gri bir alanda herkesin, geçmiş acıları paylaşabilme erdemini göstermesi lazım. Bu çağrımız ümit ederiz ki karşılığını bulur" dedi.

ÖZEL DOSYALAR

/Scripts/lib/jquery-2.0.0.min.js