twitterfacebook

Oruç nedir? Orucun çeşitleri nelerdir?

oruç nedir? orucun çeşitleri nelerdir?
Oruç nedir? Orucun çeşitleri nelerdir?

Oruç Nedir? 

İslâm'ın beş esasından biri de Ramazan ayında oruç tutmaktır. Oruç, niyet ederek tan yerinin ağarmaya başlamasından (yani imsak vaktinden) itibaren güneş batıncaya kadar yememek, içmemek ve cinsî ilişkiden uzak durmak suretiyle yerine getirilen bir ibâdettir. 

Oruç kimlere farzdır? 
Bir kimseye orucun farz olması için kendisinde üç şartın bulunması gerekir; Bunlar: 
1- Müslüman olmak 
2- Akıllı olmak 
3- Ergenlik çağına gelmiş bulunmak. 

Bu şartlar kendisinde bulunduğu halde, oruç tutamayacak derecede hasta olanlar ile yolcu olanlar, oruç tutmayabilirler. Hastalar iyileşince, yolcular da memleketlerine dönünce, tutamadıkları günlerin orucunu kaza ederler. 

Ergenlik çağına gelmeyen çocuklara oruç tutmak farz değildir. Ancak bünyelerine zarar vermeyecek şekilde çocukları da yavaş yavaş oruç tutmaya alıştırmak uygun olur. 
Lohusa olan kadınlarla âdet gören kadınlar, bu hallerinin devam ettiği günlerde oruç tutamaz, namaz kılamazlar. Bu sebeple Ramazan ayında tutamadıkları oruçları Ramazandan sonra uygun bir zamanda kaza ederler, yani gününe gün tutarlar. Kılamadıkları namazları ise kaza etmezler. 

Orucun çeşitleri

Hanefîler'e göre diğer ibadetler gibi oruç da farz, vâcip ve nâfile çeşitlerine ayrılır. Bu üçlü ayırım Hanefîler'in, dinen yapılması gerekli olan şeyleri farz ve vâcip şeklinde iki kademeli bir ayırıma tâbi tutmuş olması sebebiyledir. Diğer mezheplerde "vâcib" terimi ise her iki kategoriyi de içine alır. Nâfile ise farz ve vâcip dışında kalan dinî ödevlerin genel adıdır.

A) FARZ ORUÇ

Farz olan oruç denince, ramazan orucu kastedilir ve zaten tayin edilmiş, önceden belirlenmiş (muayyen) olan oruç da budur. Mazeretli veya mazeretsiz olarak tutulamadığı zaman, başka bir zaman kazâ edilmesi de aynı şekilde farzdır.

Bunun dışında bir de kefâret olmak üzere tutulan oruç vardır. Ramazan orucunun bozulması sebebiyle tutulması gereken kefâret orucu yanında ayrıca, zıhâr, yanlışlıkla ve kaza ile adam öldürme, hacda ihramlı iken vaktinden önce tıraş olma (halk) ve yemin için tutulacak olan kefâret oruçları da farz oruç kapsamında değerlendirilmiştir. Kefâret orucu, yapılan bir hatanın cezası veya telâfisi anlamını taşıdığından kişi için baştan belirlenmiş bir yükümlülük olmayıp, buna sebebiyet vermesi halinde gündeme gelebilen ârızî bir yükümlülük niteliğindedir. Bu bakımdan ramazan orucu "muayyen farz", diğerleri ise "gayr-i muayyen farz" olarak nitelendirilir. Ramazan orucu sadece belirli bir vakitte, yani ramazan ayında tutulabilirken, diğerleri oruç tutmanın mubah olduğu her zaman tutulabilir.
Ramazan orucunun kazası da istenilen mubah günlerde tutabilir. Fakat İmam Şâfiî'nin kazâya kalan orucun aynı yıl içerisinde kazâ edilmesi gerektiğine ilişkin görüşü de dikkate alınarak, herhangi bir sebeple kazâya kalan orucu mümkün olan en kısa zamanda tutmaya çalışmak uygun olur.

B) VÂCİP ORUÇ

Nezir (adak), kişinin dinen yükümlü olmadığı bir ibadeti yapmayı kendisi için bir yükümlülük haline getirmesidir. Kişi, oruç tutmayı adamışsa, bu adak orucunu tutması vâciptir. Adak adanırken, orucun tutulacağı gün belirlenmişse, meselâ falan ayın falan günü gibi, bu muayyen bir vâcip olur ve orucun belirlenen günde tutulması gerekir. Nezredilen itikâf orucu da belirli günde tutulacağı için muayyen vâcip sayılır. Orucun tutulacağı gün belirlenmemişse gayr-i muayyen vâcip olur ve dilediği mubah bir günde tutabilir.

Başlanmış nâfile bir orucun bozulması durumunda bunun kazâ edilmesi Hanefîler'e göre vâciptir. Mâlikîler ise kazânın farz olduğunu söylemişlerdir. Şâfiî'ye ve Mâlik'ten başka bir rivayete göre ise, nâfile orucun kazâsı gerekmez.

C) NÂFİLE ORUÇ

Farz ve vâcip olan oruçların dışında tutulan oruçlar nâfile oruç olarak isimlendirilir. Daha önce namaz çeşitlerini ele alırken belirttiğimiz gibi, nâfile, gereksiz anlamına değil, farz ve vâcip olanın dışında, kısaca gerekenin dışında yapılan anlamına gelir. Daha fazla sevap kazanmak maksadıyla yapıldığı için tabir câizse nâfile ibadet, bir bakıma fazla mesai yapmaktır. Nâfile oruçların sünnet, müstehap, mendup veya tatavvu olarak adlandırıldıkları da olur.

Nâfile oruç, mubah olan tüm günlerde tutulabilir. Ancak bazı günlerde oruç tutmak daha faziletli görülerek bugünlerde oruç tutmak sünnet veya mendup kabul edilmiştir. Peygamberimiz'in sıklıkla oruç tuttuğu veya oruç tutulmasını tavsiye ettiği günler, kısaca oruç tutmanın mendup kabul edildiği belli başlı günleri görelim.

Diyanet.gov.tr

yayın : 31 Aralık 10:02

oruç nedir orucun çeşitleri nelerdir

Yorumlarınız
Adınız
ÇOK OKUNANLAR
  • Profesyonel bir akademik kadroya sahibiz

    Profesyonel bir akademik kadroya sahibiz

    Zirve Üniversitesi öğrenci temsilcisi Ahmet Doğan: “Zirve Üniversitesi yenilikçi ve modern eğitim anlayışıyla olaylara farklı perspektiflerle bakabilen, bilginin gücüne inanarak entelektüel insan yetiştirmeyi hedeflemektedir.”

  • Apple, 18 ayda 24 şirket aldı /

    Apple, 18 ayda 24 şirket aldı

    Son zamanlarda teknoloji sektöründe şirket alımları ile ilgili en fazla haber Google ve Facebook cephesinden geliyor. Ancak Apple da bu alanda oldukça aktif.

  • İnsanları şaşırtan 13 gerçek /

    İnsanları şaşırtan 13 gerçek

    Hayatımız boyunca sürekli iç içe olduğumuz ama farkına varmadığımız birçok gerçek var. Okuyunca çok şaşıracaksınız. İşte o gerçekler...

  • "Peygamberimiz en büyük özgürlük savaşçısıydı"

    Kutlu doğum haftasını idrak ettiğimiz şu günlerde Araştırmacı Yazar Abdurrahman Yıldız ile Kutlu Doğumu, Peygamber Efendimizin kişiliğini ve ahlakını konuştuk.

  • AÖF vize sınavı soru ve cevapları yayımlandı /

    AÖF vize sınavı soru ve cevapları yayımlandı

    Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi okuyanların girdiği 19-20 Nisan tarihlerindeki sınavın sonuçları açıklandı. Soru ve cevap anahtarını isteyen öğrenciler Anadolu Üniversitesi'nin ilgili portalından girip görebilirler.

  • ÖSYM'den LYS'ye gireceklere önemli uyarı!..  /

    ÖSYM'den LYS'ye gireceklere önemli uyarı!..

    ÖSYM'den, 2014 Yükseköğretime Geçiş Sınavına (2014-YGS) giren adaylar ile 2014 Lisans Yerleştirme Sınavlarına (2014-LYS) başvuran ve başvurmak isteyen adaylara başvuru süresinin uyarı geldi.

  • Dünya Kupası maçları hangi kanalda yayınlanacak? /

    Dünya Kupası maçları hangi kanalda yayınlanacak?

    Türkiye Radyo Televizyon Genel Müdürlüğü (TRT), 2014 Dünya Futbol Şampiyonası'nın tüm maçlarını yayınlayacağını ve hiçbir kanalla yayın paylaşımının söz konusu olmadığını bildirdi.

  • Kredi kartı dolandırıcılığına karşı 10 öneri /

    Kredi kartı dolandırıcılığına karşı 10 öneri

    Kredi kartı dolandırıcılığı sanal ortamın hala en önemli problemlerinden birisi. İşte kredi kartı tuzağına düşmemek için 10 altın formül...

  • Siyah çikolata hapları geliyor /

    Siyah çikolata hapları geliyor

    Siyah çikolatanın kalp sağlığına iyi geldiğinin ortaya çıkması araştırmacıları "siyah çikolata hapı" yapmanın yollarını aramaya yöneltti.

ÖZEL DOSYALAR

/Scripts/lib/jquery-2.0.0.min.js