Yerel seçim öncesi kamu bankalarından kredi hamlesi

Yerel seçimlere kısa süre kala AKP hükümetinin açıkladığı kredi ve teşvik paketlerinin seçmenleri etkilemek için uygulamaya konulması tartışmalara neden oldu.

EKONOMİ .
yerel seçim öncesi kamu bankalarından kredi hamlesi

Türkiye ekonomisinin 2018'in son çeyreğiyle beraber yavaşlaması ve enflasyonun yüksek seyretmesi, bankaların birçok alanda sağladığı kredi teşvik paketlerinden belediyelerin kurduğu tanzim satış noktalarına kadar farklı alanlarda önlemlerin alınmasına neden oldu.

Konut sektöründe kredilerin uygun koşullarda sağlanmasının yanı sıra kamu bankalarının kredi kartı borçlularına piyasa koşullarına göre daha düşük oranlarda kredi sağladığı kampanyalar, hükümetin bir seçim hamlesi olarak değerlendirildi.

Hatta kimi ekonomistler ve analistler atılan bu adımları hükümetin elindeki kamu kaynaklarını kendi lehine kullanması olarak değerlendirdi.

Bu yüzden 31 Mart yerel seçimleri yaklaşırken hükümetin devlet bankaları aracılığıyla kamu kaynaklarını rakiplerinin dezavantajına olacak şekilde değerlendirdiği eleştirileri getirildi.

KRİTİK SEÇİM BÖLGELERİNDE KREDİLER NASIL DAĞITILIYOR?

Son zamanlarda yayımlanan bir araştırma ise devlet bankalarının önceki yerel seçimlerde iktidar tarafından nasıl kullanıldığını inceliyor.

Bu araştırma, düzenlenen son üç yerel seçimde devlet bankalarının kritik seçim bölgelerinde özellikle ticari kredileri iktidarın lehine olacak şekilde dağıttığını öne sürüyor.

İngiltere'nin önde gelen üniversitelerinden London School of Economics'ten (LSE) araştırma görevlisi ve ekonomist Dr. Orkun Saka ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın (EBRD) baş ekonomistlerinden Çağatay Bircan'ın "Kredi döngüleri ve ekonomik sonuçları: Politik konumun sonuçları" (Lending cycles and real outcomes: costs of political misalignment) adlı makaleleri Ekim 2018'de yayımladı.

İki ekonomistin bu araştırmasına göre kamu bankaları, yerel seçimler öncesinde rekabetin yüksek olduğu seçim bölgelerinde iktidar partisinden belediye başkanının olduğu şehirlerde kredi musluklarını açarken, tam tersi muhalefetten bir belediye başkanının olduğu kritik şehirlerde kredi musluklarını kısıyor.

Araştırma aynı zamanda bu durumun ve yerel bölgelerdeki ekonomik göstergelerin seçim sonuçları üzerinde etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Türkiye Bankalar Birliği (TBB) bu haber basılana kadar araştırmayla ilgili bir yorum yapma doğrultusundaki talebimize bir yanıt vermedi.

Ekonomistlerin araştırmasında yer alan iki grafikten üsttekinde AKP'nin elindeki belediyelerde kamu bankalarının yerel seçimler öncesinde ve sonrasında ticari kredileri nasıl kullandırdığı gösteriliyor. Alttaki grafikte ise aynı zaman diliminde muhalefet partilerinden birisinin elinde bulunan belediyelerdeki ticari kredi kullandırma oranı gösteriliyor.

Araştırma kapsamında 2003 yılından 2017 yılına kadar geçen süre içinde çeyreklik bazda, devlet bankaları ve özel bankaların verdiği tüketici krediler ile ticari krediler incelenmekte.

Böylece 2004, 2009 ve 2014 yıllarında düzenlenen yerel seçimler araştırmanın kapsamında.

Makalede, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) detaylı veri edinilmesini sağlayan veritabanı Fin Türk'ten, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan ve yerel seçim sonuçlarından edinilen veriler kullanılmış.

Fin Türk'ten edinilen veriler sayesinde şube, kredi türü ve banka türü gibi farklı kırılımlar sayesinde ayrıntılı verilerin edinilebildiği vurgulanıyor.

'ÖZEL BANKALARDA AYNI DURUM GÖRÜLMÜYOR'

Ekonomistler makalelerinde bu durumun tüketici kredilerinde görülmediğini; sadece ticari kredilerde gözlemlendiğini aktarıyor. Aynı zamanda benzer bir gözlemin özel bankalar için de yapılamadığını vurguluyorlar.

Araştırmaya göre kamu bankalarının yerel seçimler öncesinde verdiği kredi miktarı genel olarak azalış göstermekte; bu miktar yerel seçimlerin ardından yükseliyor.

Kamu bankalarının sağladığı kredi miktarı sadece rekabetin yüksek olduğu seçim bölgelerinde bu genel eğilimden farklı bir şekilde seyrediyor.

'BANKA KREDİLERİNİN ÜÇTE BİRİ DEVLET BANKALARINDAN'

Türkiye'de mevduat bankası işlevi gören üç devlet bankası var: Ziraat Bankası, Halk Bankasıve Vakıfbank.

Araştırmanın diğer yazarı olan London School of Economics'ten (LSE) araştırma görevlisi ve ekonomist Dr. Orkun Saka, Türkiye'deki banka kredilerinin yaklaşık üçte birinin devlet bankaları tarafından sağlandığını ve bunun gelişmiş ülkelere göre halen yüksek bir oran olduğunu vurguluyor.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Saka, devlet bankalarının dağıttığı kredilerin yerel seçimler üzerindeki etkisini incelemeye neden karar verdiklerini şöyle anlatıyor:

"Devletin elindeki üç bankanın 2001 krizinden sonra özelleştirilmesi için planlar yapılmıştı, lakin yapısal hazırlıkların tamamlanmasına rağmen çeşitli bahaneler yüzünden bu pratiğe bir türlü dönüşmedi.

"Diğer yandan da benzer şekilde kredi dağılımlarında yaşanan politik etmenleri araştıran epeyce bir akademik literatür oluşmuş durumda. Bu literatürde Brezilya'dan Almanya'ya kadar çeşitli örnekler görmek mümkün. Bütün bunlar bize Türkiye'deki devlet bankalarının kredilerinin de politik sebeplerle kullanılabileceğini düşündürttü ve bunu araştırmaya başladık."

NEDEN YEREL SEÇİMLER?

Makalede de vurgulandığı üzere Saka'ya göre araştırmada genel seçimler yerine yerel seçimleri tercih etmelerinin nedeni rekabetin daha iyi gözlemlenebilir olması.

Genel seçimlerde seçim barajının yüzde 10 olması ve genel seçimler için erken seçim karararı alınmasının daha olası olduğu vurgulanırken; yerel seçimlerin beş yıllık döngüler halinde düzenlenmesinin daha iyi bir gözlem olanağı sağladığı belirtiliyor.

Saka, yerel seçimlerin daha iyi bir gözlem olanağı sağladığını şu şekilde açıklıyor:

"Türkiye'de partiler genel seçimlerde oy oranları üzerinden oransal bir temsil sağlarken, belediye seçimlerinde en çok oyu alan parti kazanıyor. Teorik olarak yerel seçimlerin bu özelliği iktidar partilerinin kritik (yani en yakın rakibiyle çok yakın oy oranlarına sahip olduğu) bölgelere daha çok odaklanmasına sebebiyet verebilir.

"Oyların birbirine yakın olduğu şehirlerin, parti temsili dışında diğer ekonomik açılardan da birbirlerine benzeyebileceklerini düşündük. O yüzden buralarda seçim civarında yaşanan pozitif veya negatif yönlü devlet bankası kredi değişimlerinin, talep yönünden değil de daha çok arz yönünden geldiğini iddia edebiliriz.

"Diğer bir sebep ise genel seçimlerde kullanılan yüzde on barajının yerel bazda partiler arasında yaşanan rekabetin ölçümünü zorlaştırması; bu da empirik anlamda ölçüm hatalarına ve sonuçların belirsizleşmesine sebebiyet verebiliyor."

Bu araştırmada son üç yerel seçim incelenmiş durumda. Her ne kadar araştırmada 31 Mart yerel seçimlerine yönelik bir veri analizi yer almasa da kamu kaynaklarının seçimler öncesinde nasıl kullanıldığına yönelik yürütülen tartışmalara ışık tutabilecek nitelikte.

  •  

 

 

 

Kaynak: Yeniçağ

Görünüm zengin & masaüstü ekranı
Mobile git Yerel seçim öncesi kamu bankalarından kredi hamlesi
Yasal Uyarı: on5yirmi5.com'a ait özel içeriklerin metin, görsel ve diğer dosyalarının tüm hakları on5yirmi5.com'a aittir. İçerikler aktif link verilerek kısmen kullanılabilir

Yorumlar

bu haber için ne düşünüyorsunuz
Küfür, hakaret vb. yorumları yayınlayamayız.

Çok Okunanlar

on5yirmi5.com takip edin
Hakkımızda Künye İletişim Reklam

Kullanım Şartları Yayın İlkeleri Hata Bildir - Görüş Yaz

Copyright © 2008-2019 - Tüm hakları saklıdır.