İsim tamlaması nedir?

İsim tamlaması nedir? İsim tamlamaları nelerdir?

EĞİTİM .
isim tamlaması nedir?

İki veya daha fazla ismin, yeni bir anlam meydana getirecek şekilde birlikte kullanılmasıyla oluşan söz gruplarına isim tamlaması denir. Ad takımı şeklinde de söylenebilir. 

İsim tamlamalarında ilk isme tamlayan; ikinci isme tamlanan denir. Bu kural iki isimden oluşan tamlamalar için geçerlidir. İkiden fazla isimden oluşan tamlamalarda genellikle son isim tamlanan diğerleri tamlayan olur. Fakat bu kurala uymayanlar da vardır. 

Bahçenin duvarı. Bahçenin duvarının boyasının rengi. Bizim okulun tahta kapısı 

Tamlayan Tamlanan Tamlayan Tamlanan Tamlayan Tamlanan 

İsim tamlamalarının çeşitleri ve özellikleri şöyledir:

1-BELİRTİLİ İSİM TAMLAMASI

Tamlayan -ın, -in, -un, -ün , tamlanan -ı, -i, -u, -ü eklerinden birini alır. Tamlayan sesli harfle biterse -n kaynaştırma harfi; tamlanan sesli harfle biterse -s kaynaştırma harfi kullanılır. Bahçe-n-in kapı-s-ı 

NOT :* "Su" ve "ne" kelimeleri bu kurala uymaz. Örnek: Su-y-un tad-ı, ne-y-in tad-ı.

Zamirler tamlayan veya tamlanan olabilir. Örnek: Bizim evimiz. Çocukların birkaçı...

 

Tamlanan isim sayı veya belirsizlik bildiren bir kelime olursa, tamlayan eki -ın, -in, -un, -ün yerine-den, -dan eki gelebilir. (Adamların ikisi....Adamlardan ikisi)

Bazı belirtili isim tamlamaları, sıfat tamlamasının ters çevrilmesiyle oluşur. (Taze balık...Balığın tazesi)

Bazı b.isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan yer değiştirir. (Çok verimlidir ovası Konya'nın...) (Konya'nın ovası...)

2-BELİRTİSİZ İSİM TAMLAMASI 

Tamlayan, tamlama eklerini almaz. Tamlanan -ı, -i, -u, -ü eklerini alır. Bahçe kapısı, gönül dostu...

Tamlayan somut veya soyut isim olabilir: Kitap kabı, duygu yoğunluğu

Tamlanan somut, soyut isim veya isimleşmiş olabilir: Masa örtüsü, gurbet düşüncesi, dünya güzeli.(İsimleşmiş sıfat)

Tamlayan çoğul eki alabilir: Öğretmenler odası...

"Kendi" kelimesi, belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan olabilir. Bunun dışındaki zamirler belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan olmaz.: Kendi evi...

İsim-fiiller tamlanan olabilir: Gece yürüyüşü...

Bazı belirtisiz is.tamlamaları kendisinden sonra gelen ismi niteler ve sıfat görevi kazanabilir: Deniz mavisi gömlek....

Bazı belirtisiz isim tamlamalarında tamlama eki günlük konuşmada düşebilir: Hatay sokağı...Hatay sokak. Bu durumun yazıda gösterilmesi yanlıştır. (Lokanta Bahar) veya (Bahar Lokanta) yanlıştır. Doğrusu (Bahar Lokantası) şeklinde olacaktır. 

Bu tamlamalarda mecazlı anlatım görülebilir: Laf salatası, ömür törpüsü...

Bazı belirtisiz isim tamlamaları kalıplaşarak birleşik kelime olmuştur: Kuşadası, hanımeli..

Bazı belirtisiz isim tamlamalarının başına bir sıfat gelebilir: Kırmızı kadın ceketi...

Bazen belirtisiz isim tamlamalarında sıfatın başa gelmesi dil yanlışlığına yol açar: Devlet Eski Bakanı (Doğru)... Eski Devlet Bakanı (Yanlış)

3 . TAKISIZ İSİM TAMLAMASI

Tamlayan ve tamlanan, tamlama eklerini almaz. Tamlayan, tamlananın hangi maddeden yapıldığını veya neye benzediğini bildirir. Takısız isim tamlamaları ile sıfat tamlamaları birbirine karıştırılmamalıdır. 

Takısız İsim Tamlaması Sıfat Tamlaması

Tahta çanta Güzel çanta

Demir kapı Büyük kapı

Demir yumruk Sert yumruk

Badem göz Siyah göz

Çini vazo süslü vazo

Altın bilezik Burgulu bilezik

ZİNCİRLEME İSİM TAMLAMASI

En azından üç isimden oluşan tamlamalara denir. Dedemin dedesinin dedesi, Ayşe'nin kardeşinin okul çantası.

NOT: Zincirleme tamlamayı oluşturan kelimelerden en az biri sıfat görevinde kullanılıyorsa böyle tamlamalara KARMA TAMLAMA denir. Karma tamlamalar, isim tamlamalarının tamlayanı ile tamlananı arasına bir sıfat girmesiyle oluşabildiği gibi, iki sıfat tamlamasının birleşmesiyle de oluşabilir. (Babamın eski ceketi)(Güzel Türkiye'nin güzel çayı)

Görünüm zengin & masaüstü ekranı
Mobile git İsim tamlaması nedir?
Yasal Uyarı: on5yirmi5.com'a ait özel içeriklerin metin, görsel ve diğer dosyalarının tüm hakları on5yirmi5.com'a aittir. İçerikler aktif link verilerek kısmen kullanılabilir

Yorumlar

bu haber için ne düşünüyorsunuz
Küfür, hakaret vb. yorumları yayınlayamayız.
  • lena Pazartesi, 14:15

    çok kötü ve uzun
  • yusuf kaan Pazar, 19:48

    bende
  • IKE Cumartesi, 17:52

    OKUYAMADIM UZUNN
  • Oylesii Perşembe, 17:56

    Okumadım😂
  • ede R RWsa Salı, 09:23

    tartışmaya katılın
  • ali Salı, 09:22

    güzel
  • ezo Salı, 09:19

    güzelmiş
  • azoo Cumartesi, 10:17

    ben bunu okumaya erindim yuh
  • berna Pazar, 17:34

    okumaya erindim valla
  • berra Cuma, 12:41

    güzel olabilirdi
  • samet Perşembe, 09:54

    anlamadım bişe yaaaaa
  • küboooo Salı, 20:15

    eeeeeee ben olacamda ögrenmiycem ögrenmeyenler catlasın catlada patla ohhh ohhh
  • defnee Salı, 20:13

    yani iyi biraz ögrendim
  • yıldıray Çarşamba, 18:05

    cok iyi
  • sena Salı, 18:43

    meloş dönekçilik yapma bebeğimm
  • sena Salı, 18:42

    bence yeterince iyi değildi çünkü ben biraz daha kavrayıcılı bekliyordum açıkçasıı
  • sea Perşembe, 22:51

    seol gardaşşşş
  • meloş Cumartesi, 21:16

    iyi site
    teşekürlerrrrrrrrrr
  • meloş Cumartesi, 21:15

    yeterince iyi değil
  • yağmur Pazar, 13:48

    tşklr çok iyi anladım
  • burak Çarşamba, 16:53

    soğlun işime yaradı
  • emine aydın Salı, 11:01

    anlamayanlar için güzel bir site
  • yağmur Çarşamba, 20:53

    çok teşekkür ederim çok güzel bir site işime yaradı proje ödevim çok güzel oldu.verdiğiniz bilgiler içi sağolun.

Çok Okunanlar

on5yirmi5.com takip edin
Hakkımızda Künye İletişim Reklam

Kullanım Şartları Yayın İlkeleri Hata Bildir - Görüş Yaz

Copyright © 2015 - Tüm hakları saklıdır. Yıldızlar Eğitim Organizasyon A.Ş.